MADE IN KOSOVO: PRODUKTET E DRURIVE NDËRTOJNË REPUTACION NË SHTËPI DHE JASHTË

Maj 2018 — Për mijëra kosovarë që ikën nga dhuna gjatë konfliktit të armatosur të vendit në vitet 1998-99, kthimi në shtëpitë e djegura dhe ekonomia e rrëgjuar paraqiti sfida dhe vështirësi të mëdha. Për sipërmarrësit, megjithatë, mundësitë ekzistonin në mes të rrënimit, veçanërisht në sektorin në zhvillim të përpunimit të drurit në Kosovë.

Në Kosovën e pasluftës, biznesmenit Ekrem Shaini, si shumë kosovarë, duhej të gjente mënyra të reja për të mbajtur veten. Me prejardhjen e tij të biznesit dhe synimin për mundësi, Shaini gjeti frymëzim të papritur kur shikoi nga dritarja.

“Duhej të rindërtonim shtëpitë tona dhe t'i mobilonim ato pasi ato ishin dëmtuar nga lufta ... kështu më lindi ideja për të filluar biznesin tim,” thotë ai.

Shaini filloi importimin dhe shitjen e mobiljeve të dhomës së gjumit ndërsa Kosova u rimëkëmb, duke fituar njohuri thelbësore të tregut gjatë viteve. Në vitin 2015, ai donte të zhvillonte më tej biznesin e tij duke prodhuar dhe eksportuar mobilje. Fatkeqësisht, ai nuk ishte i sigurt se si të organizonte prodhimin dhe i mungonin makineritë e paketimit dhe kontaktet e tregut të nevojshme për të pasur sukses.

Pasi dëgjoi për mbështetjen e USAID-it për sektorin privat të Kosovës, Shaini u takua me stafin për të diskutuar se si USAID mund të ndihmonte kompaninë e tij, Palma, të rritet. Projekti pesëvjeçar EMPOWER Private Sector Sektori Privat, i cili filloi në vitin 2014, ndihmon bizneset në Kosovë të zgjerohen duke përmirësuar kapacitetet e tyre dhe duke i lidhur me tregje të reja.

Për të mbështetur rritjen e Palma-s, Shaini, me ndihmën e USAID-it, zhvilloi një plan për të optimizuar procesin e prodhimit të kompanisë dhe strukturën e fabrikës. Ai gjithashtu mori një grant për të plotësuar fondet e tij për të blerë makineri paketimi. Përveç kësaj, USAID-i sponsorizoi pjesëmarrjen e Palmës në panairin tregtar IMM në Gjermani, një ngjarje kryesore e industrisë, në 2017 dhe 2018. Produktet e Palma-s ishin një hit dhe porositë nga jashtë filluan të vinin.

“Kam marrë ndihmën që më duhej në momentin që më duhej më shumë”, thotë Shaini.

Palma tani eksporton mobiljet e saj në nëntë vende - 60 për qind e shitjeve të saj janë eksporte - dhe bëri mbi 1 milion euro (1.2 milionë dollarë) në 2017. Që atëherë, Shaini ka punësuar rreth 120 punonjës të rinj dhe pret të punësojë 100 të tjerë për të vazhduar me porosi të reja.

BBlerësit jashtë vendit po kërkojnë gjithnjë e më shumë bizneset e përpunimit të drurit në Kosovë, falë kostove relativisht të ulëta të punës dhe traditës së mallrave me cilësi të lartë të punuar me dorë.

Gati 20 vjet pas luftës së Kosovës dhe 10 vjet pas pavarësisë, sektori i përpunimit të drurit në këtë vend të ri është i pozicionuar mirë për t'u rritur dhe për të ndërtuar një emër për veten në tregjet e huaja. Deri më sot, projekti EMPOWER i USAID-it për Sektorin Privat ka ndihmuar në krijimin e afro 800 vendeve të punës në industrinë e përpunimit të drurit në Kosovë duke pajisur 55 biznese me mjetet që u nevojiten për të pasur sukses.